15 dec Nieuwe opleiding: herstel van klein huishoudelektro

Geplaatst op 11:35h in Geen categorie, SPARK door
0 Likes

Nieuwe opleiding:
herstel van
klein huishoudelektro

In oktober 2025 startte Kringwinkel ViTeS samen met Syntra Midden-Vlaanderen een nieuwe opleiding voor het repareren van klein huishoudelijk elektro, op maat van hun medewerkers. In lijn met de ambities in het SPARK-project is deze opleiding voor de kringloopwinkel een stap dichter bij de professionalisering van hun elektro-atelier. Door de technische basis van hun medewerkers te versterken, wil het bedrijf de productiviteit van het herstelatelier verhogen en de kwaliteit van de herstellingen verbeteren. Voor Syntra Midden-Vlaanderen is de ontwikkeling van deze opleiding een stap in de uitbouw van STEM-upskillingsopleidingen. Zo groeit hun aanbod voor kennis- en praktijkgericht leren rechtstreeks op de werkvloer, op vraag van de sector specifiek gericht op medewerkers van maatwerkbedrijven. 

In een oogopslag

  • Deelnemers: 5 maatwerkers van Kringwinkel ViTeS, 1 omkaderend personeelslid
  • Afronding met praktische proef en module-certificaat

Op een woensdagochtend in november bezoekt Repair&Share het herstelatelier van Kringwinkel ViTeS in Boortmeerbeek om te kijken hoe de nieuwe opleiding ‘herstel van klein elektro’ eraan toe gaat. We treffen de deelnemers en lesgever in volle actie op de werkvloer. Vandaag gaat de derde in een reeks van zeven modules door: 5 enthousiaste cursisten krijgen deze voormiddag een stukje herhaling basiskennis elektrische veiligheid, en duiken straks in de specifieke werking van keukenmixers. Theorie en praktijk wisselen elkaar doorheen de ochtend af. De module breit zo voort op de eerste twee sessies, waarin ook die basiskennis elektriciteit aan bod kwam en de deelnemers meer leerden over keukentoestellen die met warm water werken, zoals koffiezetapparaten en waterkokers.

Een opleiding voor kleine huishoudtoestellen

“We krijgen in onze Kringwinkel gemiddeld zo’n 2 miljoen ton elektrotoestellen per jaar binnen. Kleine elektro-apparaten vormen hiervan het leeuwendeel”, leren we van Kristiaan Debois, projectmedewerker elektro bij Kringwinkel ViTeS. “We verkopen jaarlijks zo’n 23.000 kleine toestellen tweedehands in onze winkels. Denk daarbij aan verlichting, keukenapparaten of verzorgingstoestelletjes. Om alle binnenkomende producten na te kijken, indien nodig te repareren en om ze klaar te maken voor de winkel, stellen we op onze afdeling elektroherstel zo’n 30 medewerkers tewerk via verschillende tewerkstellingsmaatregelen”, gaat Kristiaan verder. “Maar er bestaan maar weinig opleidingen voor onze medewerkers om kleine apparaten goed te leren herstellen.” 

Kristiaan Debois, projectmedewerker elektro bij Kringwinkel ViTeS

Kringwinkel ViTeS was projectpartner in het Living Lab Herstel Eerst, een project dat in september werd afgerond. Ze kwamen er in contact met Syntra Midden-Vlaanderen, die samen met Kringwinkel Ateljee in Gent een opleiding ontwikkelde: het herstellen van grote huishoudelijke apparaten voor medewerkers van maatwerkbedrijven. “Zo kwamen we op het idee om samen met Syntra een opleiding te organiseren, specifiek voor het herstellen van kleine elektrotoestellen en gericht op onze medewerkers”, legt Kristiaan uit. Dankzij projectmiddelen uit E6 – een Interreg North-West Europe project – kon hij samen met Syntra de inhoud en aanpak voor deze nieuwe opleiding verfijnen. En met de steun van Provincie Vlaams-Brabant in het SPARK-project kon de opleiding in oktober ook effectief van start gaan. 

Greet Diericx, Innovator opleidingen energie- en duurzame transitie bij Syntra Midden-Vlaanderen, horen we achteraf via mail. Ze vult aan: “We zijn voor deze opleiding vertrokken vanuit de pilot die we met Kringwinkel Ateljee hebben ontwikkeld. Op vraag van de bredere sector hebben we die nog verder aangepast aan maatwerkers, een doelgroep met meer specifieke opleidingsnoden. Dat gaf ons meteen de kans om onze STEM-opleidingen op de werkvloer in te richten, en los te koppelen van het leren op campus.” Die aanpak heeft heel wat voordelen, vult Greet aan: “Uit onderzoek weten we dat de leerimpact verbetert, omdat de kennis en vaardigheden meteen toegepast kunnen worden op de werkplek. En doordat we aansluiten op de bestaande werkcontext, heeft een bedrijf ook minder productieverlies. Dat doen we zonder de inhoud van de module te veranderen.”

Praktijkgericht leren

De cursus wordt gegeven door Jacob, zelfstandig elektrohersteller en oprichter van de HerstelBar in Gent. Hij repareert er dag in dag uit huishoudelijke toestellen en kent het vak door en door. Jacob maakt voor de zeven lesmomenten de verplaatsing van Gent naar Boortmeerbeek. Hij wordt doorheen de opleiding bijgestaan door Kristiaan: Jacob vertrekt vanuit zijn technische expertise en Kristiaan maakt de verbinding met de medewerkers van ViTeS.

Het duo frist nog eens op hoe je kortsluiting en lekstroom bij een defect apparaat op een gestructureerde manier kunt opsporen en gaat na of de deelnemers alles goed begrepen hebben. We raken in gesprek met Kaat Devoldere, learning expert bij Syntra Midden-Vlaanderen en collega van Greet, die vandaag ook een kijkje komt nemen. “Het voordeel van onze docenten is dat ze zelf in de praktijk staan. Dat zorgt ervoor dat ze veel praktische handvatten kunnen meegeven aan de cursisten. Mijn rol is enkel om te kijken of Jacob eventueel nog tips kan gebruiken om zijn didactische vaardigheden verder aan te scherpen.” Kaat legt uit dat Syntra belang hecht aan een goede selectie van de docenten. Naast hun voeling met de praktijk, is ook het eigen ondernemerschap van docenten een grote troef. “We willen met onze opleidingen zo dicht mogelijk bij de arbeidsmarkt aansluiten”, licht Kaat toe. Ze vertelt dat Syntra enkele keren per jaar bijeenkomsten organiseert waar de docenten elkaar kunnen ontmoeten en tips en tricks uitwisselen over het lesgeven.

Kaat Devoldere, learning expert bij Syntra Midden-Vlaanderen

Leer- en groeikansen voor medewerkers

“Op het einde van de opleiding organiseert de docent een praktische proef, waarmee wordt getoetst of de cursisten de leerdoelen hebben bereikt”, vertelt Kaat. “Als dat zo is, ontvangt de deelnemer een certificaat dat bewijst dat hij of zij de vaardigheden heeft verworven.” Greet vult aan: “We houden bij deze opleiding ook rekening met het leertempo van de cursisten door de opleidingsuren meer te spreiden in de tijd. Dat is een nieuwe opleidingsaanpak voor Syntra en het betekent een win-win voor alle partijen.”

Kristiaan bevestigt dat het uitreiken van een certificaat voor het bedrijf een troef is: “Voor onze mensen is het ontvangen van zo’n tastbaar bewijs een positieve leerervaring. Het laat zwart op wit zien dat ze bepaalde zaken kennen en kunnen. Vaak hebben onze medewerkers al verschillende negatieve leerervaringen achter de rug. Zo’n certificaat vergroot dan hun zelfvertrouwen en geeft iets tastbaars in handen dat hun kansen op de arbeidsmarkt versterkt.”

We raken in gesprek met twee medewerkers van Kringwinkel ViTeS die deelnemen aan de cursus en allebei al enkele jaren aan de slag zijn in het atelier. Ook zij ervaren de meerwaarde van de opleiding: “We hebben ooit al wel geleerd hoe het nu zit met kortsluiting en dergelijke zaken, maar dat is lang geleden en de kennis zit ver. Hier leren we door te doen: we pakken de multimeter en meten een toestel uit, we schroeven een apparaat open om beter te begrijpen hoe het werkt. Het is nuttig voor onze job. Soms is het herhaling, soms is het nieuwe kennis. We kunnen alles op ons tempo doen, en als we iets niet weten, kunnen we het altijd vragen.”

Economisch rendabel repareren

Dat lesgever Jacob echt in de praktijk staat, blijkt wanneer één van de deelnemers een keukenmixer bestudeert die een verschroeide geur voortbrengt. “Dit is een typische geur van een verbrande motor”, merkt Jacob op. “Je zou technisch gezien de koolborsteltjes van deze motor kunnen vervangen. Maar die kosten al gauw 3 à 4 euro en dat haal je er niet uit wanneer je dit toestel rendabel wilt repareren.” Het resultaat van de herstelling is dan ook: niet repareerbaar. 

Kristiaan beaamt dat de economische realiteit van het bedrijf een belangrijke rol speelt: “We leren onze medewerkers al snel dat de repareerbaarheid van een product samenhangt met de tweedehands verkoopprijs die we er nog voor kunnen vragen in de winkel.” Eén van de herstellers van Kringwinkel ViTeS die deelneemt aan de cursus springt hem bij.

Vier maanden geleden startte hij in het elektro-atelier. Hij brengt heel wat technische bagage mee, die hij inzet om de volautomatische koffiezetapparaten te repareren. Hij wijst ons op een lijst met prijsindicaties die in het atelier aan de muur hangt: “We moeten goed weten wat een toestel nog waard is, om in te schatten hoeveel werk we erin mogen steken. De meeste producten kunnen we maar voor één derde of zelfs één vierde van de nieuwprijs verkopen in de winkel.” Voor een toestel dat geprijsd wordt rond de 15 euro à 20 euro, is een investering in een onderdeel van 3 à 4 euro inderdaad niet vanzelfsprekend. “We moeten ook alle werkuren en logistieke kosten in rekening brengen”, vult Kristiaan aan. “Zo is de keuze om een toestel te repareren toch vaak een economische beslissing.”

Ook lesgever Jacob bevestigt dat het repareren van kleine huishoudelijke apparaten niet vanzelfsprekend is. “Heel wat herstellers van elektro richten zich op de grotere of duurdere toestellen, zoals wasmachines of laptops, omdat daar nog wat marge op zit. Maar wanneer je een klein toestel open schroeft, is een groot deel van de waarde al verloren gegaan aan de werktijd die hiervoor nodig is. Fabrikanten vinden bovendien voortdurend nieuwe manieren om een product goedkoper op te bouwen. Het is als hersteller onmogelijk om die nieuwe trucjes allemaal te kennen en op de hoogte te blijven.” 

Eerste ervaringen met de opleiding

Kristiaan legt uit dat Kringwinkel ViTeS ook het organiseren van deze opleiding door die economische bril bekijkt: “We hebben deze cursus ontwikkeld en georganiseerd dankzij de steun uit projectmiddelen. Maar of we de opleiding een volgende keer opnieuw in deze vorm laten doorgaan, hangt sterk samen met de efficiëntie die we er als bedrijf bij winnen.” Na afloop van alle zeven modules volgt daarom een evaluatie samen met Syntra en lesgever Jacob. Kristiaan vult aan: “We weten dat het in de dagelijkse werking van ons atelier niet altijd haalbaar is om de kleinste elektrotoestellen open te schroeven en te repareren. Maar in deze opleiding leren onze medewerkers wel hoe de apparaten werken. We denken dat deze kennis hen helpt om sneller de juiste diagnose te stellen bij een defect. Maar of dat effectief zo is, zullen we na afloop van de opleiding in de dagelijkse praktijk moeten evalueren.”

Het organiseren van de opleiding betekent ook dat 5 herstellers en één begeleider 7 halve dagen niet op de werkvloer staan. “Naast de kost om de opleiding te organiseren, moeten we dus ook de lonen van deze medewerkers in rekening brengen. Ook daalt onze productie een beetje, doordat deze mensen de instromende toestellen niet aan het verwerken zijn terwijl ze de cursus volgen. Dat zal allemaal mee in de balans gelegd worden om te bepalen hoe we met deze opleiding verder willen. Wie weet blijken de uitgebreide modules rond specifieke productgroepen een mooi maar optioneel extraatje, en boeken we met enkel een focus op de basistechnieken ook al mooie resultaten voor onze werking. Dan zullen we dat zeker mee in overweging nemen.”

Vooruitblik

Voor we vertrekken, blikken we nog even vooruit met Kristiaan en Kaat. Wanneer zouden ze deze opleiding een succes noemen? Kaat licht toe: “Voor Syntra is de meerwaarde van deze samenwerking dat we ons aanbod aan technische opleidingen voor bedrijven kunnen doorontwikkelen. We koppelen hier een bestaande opleiding aan de vaardigheden die op de werkvloer van pas komen, aangepast aan maatwerkers: wat we hieruit leren kunnen we meenemen naar nieuwe samenwerkingen en het laat toe om ons aanbod voor bedrijven verder te verfijnen. In dat opzicht is het initiatief voor ons nu al geslaagd.” Ook Greet bevestigt de leerkansen voor hun organisatie: “Uit de positieve samenwerking en ervaring met Kringwinkel Ateljee kunnen we nu een vervolg maken 

met Kringwinkel ViTeS. Daar zijn we blij mee. Na afloop van de opleiding evalueren we met alle betrokken partijen, en met de inzichten gaan we dan aan de slag om de opleiding verder te verbeteren.” 

Ook Kristiaan bevestigt de meerwaarde van deze samenwerking voor hun bedrijf en blikt alvast vooruit naar een evaluatiemoment: “Als maatwerkbedrijf vinden we het belangrijkste dat onze medewerkers groeikansen krijgen door deze opleiding. Als we zien dat de opleiding een positief effect heeft op onze productie, dan zullen we de cursus zeker verder verfijnen om hem opnieuw te organiseren. Belangrijk zal zijn dat ook het kostenplaatje klopt.”

Praktisch

Rechtstreeks op de werkvloer

De opleiding wordt rechtstreeks op de werkvloer van het hergebruikcentrum georganiseerd. 

Voordelen
  • Maakt veel afwisseling tussen theorie en praktijk mogelijk
  • Grote diversiteit aan instromende toestellen beschikbaar
  • In de vertrouwde werkcontext van de deelnemers
Nadelen
  • Kans op omgevingslawaai
  • Presentatie-opstelling te voorzien in atelier
  • Neemt ruimte van de productiehal in beslag

Welk materiaal is er nodig

Voorzien door de lesgever
  • Presentatie-slides voor theoretische toelichting
  • Eenvoudig didactisch materiaal, bv. geaarde en niet-geaarde stekker, bedrade schakelaar
Te voorzien door het bedrijf
  • Presentatie-opstelling op de werkvloer
  • Mobiele werktafel voor demonstraties waar deelnemers rond kunnen verzamelen
  • Uitgeruste werktafels voor cursisten
  • Voorraad toestellen om aan te werken
  • Isolatietester
  • Multimeter (1 per deelnemer)
  • Basis gereedschapsset (1 per deelnemer)

In het SPARK-project, gecoördineerd door Repair&Share, zetten we met de steun van Provincie Vlaams-Brabant samen met partners Kringwinkel ViTeS en Kringwinkel Hageland kwalitatieve opleidingen op voor elektro-herstel. We evalueren de initiatieven en werken toe naar een uniform opleidingsaanbod dat haar kwaliteit in de praktijk heeft bewezen. We delen de leerlessen met andere kringloopcentra in Vlaanderen en stimuleren hen om succesformules verder op te schalen.

De opleiding en samenwerking tussen Syntra Midden-Vlaanderen en Kringwinkel ViTeS is een opvolger van de pilotopleiding hersteller huishoudelektro, ontwikkeld in het VLAIO Living Lab Herstel Eerst met partner Kringwinkel Ateljee in Gent. Lees hierover meer in dit artikel.