02
jul
Dit project is afgerond (projectperiode 2024 – 2025)
Repair Locale wil het herstellen van producten een boost geven. Het project wakkert het bewustzijn en de kennis over herstel van producten aan en helpt de herstelcapaciteit voor elektro verder uit te bouwen. De circulaire hubs en hun lokale ecosystemen spelen hierin een centrale en cruciale rol.
Promotoren: Repair&Share en Herw!n
Projectpartners: BSH Home Appliances, Recupel, VVSG/Interafval, Circular Hub Brugge, Smart Loops Vlaams Brabant, Kringwinkel ’t Rad, Kringwinkel ViTeS, Kringwinkel Hageland
Netwerkpartners: CICO Hub Kortrijk, Hub Kempen+, De Keet Aalst, C3000 (Leuven), Sociaal-Circulaire Hub Gent
Met de steun van: Departement Werk & Sociale Economie
OVER HET PROJECT
Producten herstellen en hergebruiken zou de meest logische optie moeten zijn. Herstel staat echter soms nog maar beperkt op de radar als circulaire strategie. Het project Repair Locale benut de kracht van lokale netwerken om herstel van producten in die lokale context onder de aandacht te brengen en te versterken.
Repair Locale liep van april 2024 tot en met 30 juni 2025. Het bouwde verder op het project Repair zkt Hub (2021-2023) en liep in tandem met het Vlaio Living Lab Herstel Eerst. Repair Locale is één van de 16 sociaal-circulaire hubs die er in Vlaanderen zijn. Deze hubs werken op het kruispunt van de sociale en reguliere economie, op een breed gamma aan circulaire strategieën en in een lokale context. Repair Locale focuste specifiek op herstel en werkte hiervoor samen met een 7-tal van deze hubs.
In een eerste spoor stond netwerkontwikkeling centraal en werd zowel op herstel van elektro en textiel gewerkt. Een tweede spoor ging dieper op twee focusthema’s binnen elektro: meer instroom van kwalitatieve toestellen richting hergebruikcentra en meer opleiding op maat van doelgroepmedewerkers. Dit doen we in nauwe samenwerking met Herw!n, het collectief van sociaal circulaire ondernemers in Vlaanderen.
Repair Locale benut de kracht van lokale netwerken om de herstelcapaciteit in Vlaanderen verder uit te bouwen en te verankeren. Op die manier is herstellen van producten niet alleen logisch maar in praktijk ook effectief mogelijk.
STRATEGIE
Repair Locale wil vooruitgang boeken met betrouwbare en geteste oplossingen. We zetten hiervoor twee sporen centraal en delen de leerlessen uit het project.
Herstel staat nog niet bij alle circulaire hubs – uit het Circulair Werk(t) netwerk – even hoog op de agenda. In dit spoor breiden we het thema herstel verder uit en vergroten we het bewustzijn en de kennis hierover. We richten ons op alle soorten producten.
Repair Locale brengt de concrete noden, kansen en actoren rond productherstel per hub verder in kaart, in samenwerking met de trekkers van die respectievelijke hubs. Op basis van deze analyse werken we een traject op maat uit.
Finaal leidt dit tot het inspireren en mobiliseren van verschillende lokale doelgroepen rond herstel. Enkele tools die hiervoor kunnen worden ingezet, zijn bijvoorbeeld proefprojecten rond opleiding voor herstel of instroom van producten, matchmaking sessies, communicatiecampagnes of thematische netwerk- of publiekevents.
De 5 deelnemende circulaire hubs zijn:
- CICO Hub Kortrijk
- Sociaal-Circulaire Hub Gent
- De Keet Aalst
- Hub Kempen+
- C3000 (Leuven)
Het tweede spoor focust specifiek op herstel van elektro in regio’s die al wat verder staan. We concentreren ons daarbij op twee specifieke thema’s die baat hebben bij een lokale, genetwerkte aanpak: een verhoging van de kwalitatieve instroom van elektro bij hergebruikcentra en meer opleiding op gebied van elektro herstel.
We brengen voor beide focusthema’s de specifieke behoeften en obstakels bij de deelnemende hergebruikcentra in kaart en connecteren met het lokale netwerk om nieuwe samenwerkingen op te starten.
We doen dit met als doel duurzame samenwerking tussen opleidingsverstrekkers en hergebruikcentra te faciliteren, gericht op het verzorgen van op maat gemaakte opleidingen voor medewerkers die bezig zijn met elektro herstel. Tegelijkertijd pakken we de obstakels aan zodat kwalitatieve herstelbare elektro beter doorstroomt naar de hergebruikcentra.
De 2 deelnemende projectpartners zijn:
- Stad Brugge voor de Circular Hub Brugge met kringwinkel ‘t Rad
- Provincie Vlaams-Brabant voor de Smart Loops hub met kringwinkels ViTeS en Hageland
Om herstel van producten zoals elektro te verbeteren, delen we de inzichten en lessen uit het project.
- De netwerkontwikkeling met de vijf hubs (uit spoor 1) lichten we toe we aan alle circulaire hubs. Hiermee willen we hen aanmoedigen om herstel lokaal hoger op de agenda te zetten en te versterken.
- Met de pilootregio’s (uit spoor 2) wisselen we praktijkkennis, succes- en faalfactoren uit over de opgezette samenwerkingen en experimenten. Binnen elke pilootregio zetten we in op netwerkvorming, aan de hand van gerichte matchmakingbijeenkomsten toegespitst op de focusthema’s.
Jaarlijks worden er 23 miljard paar schoenen geproduceerd. Tegelijkertijd belanden elk jaar zo’n 22 miljard paar afgedankte schoenen op een stortplaats. Veel van die schoenen zijn nog perfect te repareren of herbruikbaar. Tegelijkertijd vergrijst het beroep van schoenhersteller; het is stilaan een uitstervend vak geworden en met amper nog opleidingen is de instroom van nieuwe herstellers quasi nihil.
De situatie is urgent maar gelukkig zijn er heel hoopvolle signalen: de Vlaming laat terug meer schoenen herstellen, een aantal zelfstandige schoenherstellers willen de sector nieuw leven inblazen en nieuwe spelers experimenteren met opleidingen en businessmodellen. Met Repair Locale geven we je graag inzicht in de sector anno ‘25.
LESSONS LEARNED
In dit overzicht vind je de acties en activiteiten die in Repair Locale opgezet werd. Via de knop onderaan kan je alle leerlessen downloaden. Ze bieden inzicht in de maatschappelijke of lokale uitdaging die ermee aangepakt werd, de gegenereerde en te verwachten impact en de leerlessen en goede praktijken.
Repair op een bedrijventerrein in Leuven
‘Klassieke’ Repair Cafés kennen voor sommige burgers enkele drempels. Mensen kennen ze bijvoorbeeld eenvoudigweg niet en er is niet altijd een Repair Café in de dichte buurt of op de momenten wanneer het mensen past. Daarom experimenteren we met een Repair Café op een bedrijventerrein, dat plaatsvindt in de week en tijdens de werkuren.
Inspiratie en netwerking voor lokale spelers via ‘Repair op maat’
Reguliere bedrijven worden geconfronteerd met nieuwe en aankomende wetgeving rond levensduurverlenging van producten. Sociale economie-bedrijven zijn in dit geval uitstekende partners. Daarom organiseerden we op 21 oktober 2024 het inspiratie- en netwerkevent ‘Repair op maat’.
Lokale Repair Cafés versterken
Repair Cafés kampen met een tekort aan herstellers, wat de continuïteit bedreigt. Zeker jonge herstellers zijn welkom. Repareren heeft een stoffig imago, terwijl het juist een veelzijdige vaardigheid is. De Sociaal-Circulaire CICO Hub Kortrijk en de Recuphub van Kringwinkel Deltagroep sloegen de handen in elkaar met Repair Locale. We zetten twee innovatieve acties op: een trefmoment voor Repair Café vrijwilligers en ‘Repair Rebels’ gericht op jongeren.
Instroom van kledingherstellers vergroten
Om het tekort aan medewerkers in kledingconfectie en -herstel aan te pakken onderzocht Repair Locale samen met de Sociaal-Circulaire Hub Aalst de mogelijkheid om een mobiele opleiding textielconfectie en -herstel van VDAB voor werkzoekenden en andere geïnteresseerden te voorzien in regio Aalst. Vanuit VDAB werd in het voorjaar van ‘25 echter beslist om (voorlopig) geen mobiele opleiding textiel meer in te richten.
Bijkomende instroom elektro-toestellen naar Kringwinkels
In afstemming en samenwerking met Kringwinkels ViTeS, Hageland en ‘t Rad en de sociaal-circulaire hubs Smart Loops en de Circular Hub Brugge werd gezocht naar alternatieve instroomkanalen of een optimalisatie van bestaande pistes. Dit leidde tot verschillende pistes: bewarend inzamelen en samenwerking met lokale elektrohandelaars.
Opleiding elektroherstel op maat van doelgroepmedewerkers
In afstemming en samenwerking met Kringwinkels ViTeS, Hageland en ‘t Rad en de sociaal-circulaire hubs Smart Loops en de Circular Hub Brugge werd gezocht naar alternatieve instroomkanalen of een optimalisatie van bestaande pistes. Dit leidde tot verschillende pistes: een gedeelde basisopleiding elektriciteit, een opleiding witgoed hersteller en herstel-jargon in de FACT-app.
Schoenherstel: een sector in evolutie
Vanuit Repair Locale werkten we een dossier uit rond schoenherstel in Vlaanderen. Daarmee wilden we beter begrijpen hoe de sector er vandaag uitziet en waar de noden en opportuniteiten liggen. We spraken met zelfstandige herstellers, brachten pilootprojecten van producenten en retailers in kaart en focusten op de opkomende rol van de sociale economie.
NIEUWS UIT HET PROJECT
Repair Locale is een project van Repair&Share vzw en Herw!n en ontvangt financiële steun van het Departement Werk en Sociale Economie. Het project werd goedgekeurd in april 2024 en loopt tot en met juni 2025.